आर्थिक वृद्धि केवल सुक्खा तथ्याङ्क वा अर्थशास्त्रीहरूको बहसको विषय मात्र होइन; यो प्रत्येक नेपालीको भान्सा, रोजगारी र साझा समृद्धिको आधार हो। वर्तमान वैश्विक परिदृश्य र आन्तरिक चुनौतीहरूको बीचमा नेपालको अर्थतन्त्र कुन दिशामा जाँदैछ भन्ने कुरालाई यसको वृद्धिदरको प्रकृतिले निर्धारण गर्दछ।
तथ्याङ्कको गहिराइमा पस्नुअघि, नेपाल जस्तो विकासोन्मुख अर्थतन्त्रका लागि आर्थिक वृद्धिका आयामहरूलाई कसरी हेर्नुपर्छ भन्ने बुझ्नु आवश्यक छ। यसलाई गहिराइबाट बुझौँ।आर्थिक वृद्धिदरलाई ५ मुख्य बुँदामा बुझ्नुहोस् ।
आर्थिक वृद्धिदर: ५ मुख्य बुँदामा (क्लिक गर्नुहोस्)
तुलनात्मक मापक
| विशेषता | GDP (आन्तरिक) | GNP (राष्ट्रिय) |
|---|---|---|
| के मापन गर्छ? | देशभित्रको उत्पादन | नागरिकको कुल आय |
| रेमिट्यान्स | जोडिँदैन | जोडिन्छ ✓ |
| नेपालको सन्दर्भ | कम (करीब $४१ अर्ब) | बढी (करीब $५५ अर्ब) |
अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) ले सन् २०२६ का लागि नेपालको आर्थिक वृद्धि दर ३% देखि ३.५% रहने अनुमान गरेको छ। यो अनुमानले हाम्रा लागि केही गम्भीर सङ्केतहरू गर्दछ:
यसको अर्थ के हो?
- निर्माण क्षेत्रमा सुस्तता: सरकारी बजेट खर्च हुन नसक्दा र निर्माण व्यवसायीका समस्याले गर्दा वृद्धिको गति सुस्त देखिएको हो।
- लगानीकर्ताको पर्ख र हेर: नीतिगत अस्थिरताका कारण ठूला निजी लगानीकर्ताहरू अझै पर्ख र हेरको अवस्थामा छन्।
- बाह्य स्थिरता तर आन्तरिक सुस्तता: विदेशी मुद्रा सञ्चिति पर्याप्त भए पनि देशभित्र आर्थिक गतिविधि (Consumption) बढ्न सकेको छैन।
निष्कर्ष: नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशका लागि ३.५% को वृद्धिदर पर्याप्त होइन। नेपालले कम्तीमा ७-८% को वृद्धि हासिल नगरेसम्म विकासको वास्तविक महसुस आम जनताले गर्न पाउने छैनन्।आर्थिक समृद्धि केवल सरकारको आँकडा होइन, यो तपाइँ-हाम्रो उद्यमशीलता र उत्पादनसँग जोडिएको राष्ट्रिय लक्ष्य हो।
