ट्रम्प बेइजिङ पुगे: व्यापार सम्झौता र इरानयुद्ध एजेन्डाको शीर्षमा, सन् २०१७ पछिकोपहिलो चीन भ्रमण

राष्ट्रपति शीर्ष अमेरिकी व्यापारिक अधिकारीहरूको टोली लिएर उच्च अपेक्षासहित पुगे — तर अझै अनिर्णीत इरान युद्धले सम्पूर्ण ध्यान खिच्न सक्छ।

राष्ट्रपति डनल्ड ट्रम्प बुधबार बेइजिङ क्यापिटल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरे। सन् २०१७ यताको यो उनको पहिलो चीन राजकीय भ्रमण हो र दोस्रो कार्यकालमा बेइजिङको पहिलो यात्रा पनि हो। चिनियाँ उपराष्ट्रपति हान चेङले विमानस्थलमा राजकीय सम्मानका साथ उनलाई स्वागत गरे।

CNBC का अनुसार राष्ट्रपतिसँग अमेरिकी व्यापार जगतका शीर्ष नामहरू थिए — टेस्लाका एलन मस्क, एनभिडियाका जेन्सन ह्वाङ — जो ट्रम्पको व्यक्तिगत फोन कलपछि यात्रामा सामेल भए — र एप्पलका टिम कुक, साथमा एक दर्जनभन्दा बढी वरिष्ठ कार्यकारीहरू।

विश्वका दुई सबभन्दा ठूला अर्थतन्त्रका नेताहरूबीचको शिखर बैठक सधैं उच्च दाउको हुन्छ। अल जजिरा का अनुसार बिहीबार र शुक्रबार हुने दुई दिने वार्तामा व्यापार, ताइवान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता र अमेरिका–इरान द्वन्द्वका विषयहरू प्रमुख रूपमा उठ्ने अपेक्षा छ।

“अमेरिकी जनताले राष्ट्रपतिबाट हाम्रो देशका लागि थप राम्रा सम्झौताहरूको अपेक्षा राख्न सक्छन्।”
  — ह्वाइट हाउस उपप्रेस सचिव अन्ना केली

के–के सम्झौता हुन सक्छन्?

CNN का अनुसार दुई नेताहरूले व्यापार सम्झौताहरूको एक प्याकेज घोषणा गर्ने व्यापक अपेक्षा छ, साथै अमेरिका–चीन व्यापार बोर्ड र लगानी बोर्ड स्थापनाको सम्भावना पनि छ। विश्लेषकहरूका अनुसार देखिने र राजनीतिक रूपमा बेच्न सकिने परिणाम ट्रम्पका लागि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।

हालै बेइजिङ भ्रमण गरेका रिपब्लिकन सिनेटर स्टिभ डेन्सले सिधा भाषामा भने — “हामी व्यापार सम्झौता देख्न चाहन्छौं — बोइङ, गाईको मासु र सोयाबिन।” अल जजिरा लाई विशेषज्ञहरूले बताए अनुसार राजनीतिक दृष्टिले सफल परिणाममा ठूला अमेरिकी विमान र कृषि उत्पादनको चिनियाँ खरिद, भन्सार महसुलमा लचिलोपन र दुर्लभ खनिज निर्यातमा प्रगति समावेश हुन सक्छ।

इरानको छाया

व्यापारिक उत्साहका बाबजुद इरानसँगको द्वन्द्वलाई बेवास्ता गर्न सकिँदैन। NPR का अनुसार अमेरिकाले होर्मुज जलसाँधोको नाकाबन्दी जारी राखेको छ — जुन चीनका लागि प्रत्यक्ष रूपमा महत्त्वपूर्ण छ, किनकि चीन विश्वकै सबभन्दा ठूलो इरानी तेलको उपभोक्ता हो। ट्रम्पले आफैँ सोमबार “ठूलो जीवन समर्थनमा” रहेको बताएको युद्धविरामको अवस्था अझै नाजुक छ।

एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीले CNN लाई बताए अनुसार ट्रम्पले सी जिनपिङलाई तेहरानमाथि चीनको प्रभाव प्रयोग गरी जलसाँधो पुनः खोल्न र शान्ति सम्झौतातर्फ अग्रसर गराउन दबाब दिने अपेक्षा छ — इरानी विदेशमन्त्री केही दिन अघि मात्र बेइजिङ भ्रमण गरेर फर्किएको सन्दर्भमा यो माग झनै चुनौतीपूर्ण छ।

ताइवान: कोठाको हात्ती

चीनले ताइवानको विषयमा कडाइका साथ दबाब दिने अपेक्षा छ। वाशिङटन पोस्ट का अनुसार ट्रम्पले ताइवानप्रतिको अमेरिकी समर्थनको मात्रा पुनर्विचार गर्ने खुलापन देखाएका छन् — जसले कांग्रेस र क्षेत्रमा ताइवानका समर्थकहरूलाई चिन्तित तुल्याएको छ। “उनले ताइवानको विषय उठाउनेछन्, मैले भन्दा बढी,” ट्रम्पले वासिङटन छाड्नुअघि पत्रकारहरूलाई बताए।

काउन्सिल अन फरेन रिलेसन्सले यो शिखर बैठकलाई दुई देशबीचका पुराना विवादहरू हल गर्नेभन्दा पनि सम्बन्ध स्थिर गर्ने प्रयासको रूपमा वर्णन गरेको छ। तैपनि ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा यस भ्रमणबाट “ठूला उपलब्धि” हुने अपेक्षा राखेको पोस्ट गरेका छन् — उनको ट्रेडमार्क सम्झौताबाजी शैलीअनुरूप।

ट्रम्पको कार्यक्रममा राजकीय भोज, ऐतिहासिक टेम्पल अफ हेभनको भ्रमण, दुवै दिन सी जिनपिङसँग द्विपक्षीय बैठक र शुक्रबार प्रस्थान गर्नुअघि कार्य–भोजनको व्यवस्था छ।